Murray Bookchin’in düşünce hayatımızdaki yerini yalnızca ekoloji ya da komünalizm başlıkları altında aramak eksik kalır. Onun asıl önemi, devrim tarihine bakışımızı değiştiren bir yöntem önermesinde yatıyor. Bu yöntem en olgun halini dört ciltlik Üçüncü Devrim çalışmasında bulur. Bookchin burada yalnız başka bir devrimler tarihi yazmaz. Bu tarihe yeni bir analiz metodu ile yaklaşıp, yeni sorular…
Yazının devamı
Murray Bookchin / Burlington, Vermont-14 Haziran 1993 Bu kitap son yirmi yıldır duyduğum derin bir kaygı nedeniyle yazıldı: devrimci geleneğin zayıflaması. 1640’ların İngiliz Devrimi’nden 1936-39 yıllarının İspanyol Devrimi’ne kadar süren büyük devrimci hareketler çağı, bugün, iyi eğitimli insanlar bir yana, genç radikallerin dahi bilinçlerinden silinmektedir. Bu devrimler, harlansalar bile, günümüzle ilgisi olmayan başarısızlıklar olarak veya…
Yazının devamı
Reimar Heider, A. Halûk Ünal’ın yönettiği “Jiyan’ın Hikâyesi” (2017) filmini inceledi. ANF/28 Temmuz 2022 Reimar Heider, “Abdullah Öcalan’a Özgürlük – Kürdistan’da Barış” Uluslararası İnisiyatifi sözcülerinden A. Halûk Ünal’ın Jiyan’ın Hikâyesi” filmini değerlendirdi: A. Halûk Ünal’ın “Kadın Devrimi” filmini değerlendirdi. Suriye’de üç YPJ savaşçısının öldürülmesi, daha 2017 de gösterime girmiş olan bir filmi gündeme taşıdı: “Jiyan’ın Hikayesi”: Kadın Devrimi”. Kitaba…
Yazının devamı
Sohbet : Grok ve Haluk Haluk: Bu gün seninle bilimsel sosyalizm konusunda sohbet etmek istiyorum. Grok: Elbette, bilimsel sosyalizm hakkında sohbet etmekten memnuniyet duyarım! Bilimsel sosyalizm, Karl Marx ve Friedrich Engels tarafından geliştirilen, toplumsal değişimi ve ekonomik sistemleri tarihsel materyalizm çerçevesinde inceleyen bir düşünce sistemidir. Kapitalizmin çelişkilerini analiz ederek, sınıfsız bir toplumun nasıl kurulabileceği üzerine…
Yazının devamı
Damian White Murray Bookchin elli yılını, ekolojiyi ve yaratıcı insan öznesini yeni bir sosyalizm vizyonunun merkezine yerleştirecek yeni bir özgürleştirici projeyi dile getirmekle geçirdi. Altmışlı yılların başında iklim değişikliğini çağın belirleyici sorunlarından biri olarak ilan eden bir düşünür var karşımızda. Bookchin çevresel krizi kapitalizmin mezar kazıcısı olarak görüyordu. Ancak aynı zamanda kapitalizm içinde ortaya çıkabilecek…
Yazının devamı
Bookchin Temmuz 2006’da öldüğünde PKK kurultayı, “20. yüzyılın en büyük sosyal bilimcilerinden birini” selamladı. “Bizi toplumsal ekoloji düşüncesiyle tanıştırdı” ve “sosyalist teorinin daha sağlam bir temelde ilerlemesi için geliştirilmesine yardımcı oldu.” Yeni bir demokratik sistemin nasıl gerçeğe dönüştürüleceğini bize gösterdi. “Yaratıcı ve gerçekleştirilebilir olduğuna inandığımız bir model olan konfederalizm kavramını önerdi.” Kurultay şöyle devam etti:…
Yazının devamı
Ruşen Seydaoğlu Tam şu an; öne çıkanlar, belli belirsiz olanlar ya da hiçbir görünürlüğü olmayanlarla tarihteki her şeyi içinde barındıran inanılmaz bir yoğunlukla doludur. Aynı zamanda bir sonraki anı gerçekleştirecek etkileşimlerin, kasti ya da rastlantısal hareketlerin ve buluşmaların potansiyelini taşır. Bu ilişki; geçmişi, şu anı ve geleceği birbirinden asla koparamayacağımızın ispatı niteliğindedir. Devrim-devrimler de niyeti…
Yazının devamı
A. Halûk Ünal Sevgili Selahattin Demirtaş’ın savunması bin kilometre öteden algılayabildiğim kadarıyla Kürt mahallesinde heyecana, Türk mahallesinde sessizliğe neden olmuş görünüyor… Oysa tam da şimdi, Dünyalı ve Anadolulu, Kürt olmayan her okur yazarın bu çağrıya ses verme zamanı değil mi? Övmek, yermek, katkı koymak, hepsi usule uygun. Yapılabilecek tek hata savunmayı, suskunluğun soğuk, tekinsiz kollarına…
Yazının devamı
Dünyanın dört bir yanından toplumsal hareketlerden delegeler Kasım 2023’te Basel’de (İsviçre) “Özgürlük Sanatı” kongresi için bir araya geldi. Etkileyici bir şekilde, kapitalist moderniteye alternatiflerin Oromia’dan (Etiyopya) Hindistan’a, Filipinler’den Kürdistan’a, Kolombiya’dan Bask bölgesine kadar pek çok yerde zaten var olduğunu gösterdiler. Tüm bu parlayan kıvılcımlar bir ateş oluşturmak üzere bir araya getirilmelidir. Burada özellikle kadınlara ve…
Yazının devamı
Sevgili Bülent'in bu güzel yazısını yeniden okumanın zamanı. Kapitalizmin gidişatını bence, çok iyi öngören bilgileri, önermeleri derleyip, çerçevelemiş, bir analize dönüştürmüş. Yazının sonunda önerdiği "üçüncü yol" henüz Murray Bookchin perspektifi ile kendisini ilişkilendirmiyor. Bu temkinli yaklaşım, sayfısının adıyla müsemma görünüyor: ikircikli. Bu konuda kendisine hak vermemek doğru değil. Sosyalizm tarihinde önemli bir dönemeç olan "Marksist…
Yazının devamı
ABD askerlerinin 2019’da çekilmesinin ardından Suriye’nin kuzeyindeki Kürt liderliğindeki hükümet büyük zorluklara rağmen ayakta kalmayı başardı. Matt Broomfield – Thruding Çeviri : DeepL Çok az Batılı “Rojava “yı Suriye’nin çoğunluğu Kürt olan kuzeyinin adı olarak tanıyabilir. Ancak çoğunun Suriyeli Kürtlerin Suriye iç savaşının son on yılında oynadıkları ünlü role dair en azından zayıf da olsa…
Yazının devamı
Önsöz : Ursula K. Le Guin Fransız devriminden bu yana kullanıla gelen sol terimi, sosyalizmin, anarşizmin ve komünizmin yükselişi ile birlikte daha da geniş bir anlam kazandı. Rus devrimi, anlayışta bütünüyle solcu olan bir yönetimi devreye soktu; sola ve sağa hareketler İspanya’yı ikiye ayırdı; Avrupa ile kuzey Amerika’daki demokrat partiler i̇ki ayrı kutupta kümelendiler. Liberal…
Yazının devamı
Üzülerek söylemeliyim ki, bu yazı da başımıza gelenleri 2015 yılında öngörüyor. Bu noktada bana da "arkadaşlar HDK/HDP saflarındaki Apo'cular bu gidişi görmüyor muydu" sorusunu sorma hakkı doğuyor. Bookchin- Öcalan çizgisi bir ideoloji değil, bir dünya görüşüdür. Ama ne yazık ki bir kısım "Apocu" lar bunu bir ideolojiye, yani bir ezberler kümesine dönüştürmüş durumda. Ama asıl…
Yazının devamı
"HDP yeniden yapılanma süreci" tartışmaları için oluşturduğumuz yazı serisine bu kez Miheme Porgebol'un Yeni Özgür Politika için yaptığı bir söyleşiyle devam ediyoruz. Biz çok doyurucu bir söyleşi olduğunu düşündüğümüz için yayınlasak da, bir noktada kendi görüşümüzü de not düşmek istiyorum. "Türkiyelileşme" kavramı malumunuz çok tartışılıyor. Son bir ay içinde bir çok twitter space'de, bir kısım…
Yazının devamı
07.06.2020 A. Halûk ÜNAL Malumun ilanı sayılsa da söze en önemli gerçekle başlayalım; İslamcı, Faşist Türk Saray İttifakı 20 Temmuz 2016’da başlattığı sivil darbeyi kesintisiz olarak sürdürüyor. Çatışma ve kutuplaşma eksenine yerleştirdiği açık diktatörlüğünü adım adım konsolide ederken; başta Kürt Özgürlük Hareketi ve “Türk solu”nun ortak mücadele zemini HDP olmak üzere, kendisinden olmayan ve muhalif…
Yazının devamı
Dün başladığımız bu eleştiri serisinin ilk yazısı, 2014 yılında HDK kuruluş aşamasında BDP/HDP yönetimlerine hitab eden bir açık mektuptu. Mektubu okuyanlar, Bookchin/Öcalan sosyalist paradigmasını benimseyen bir "türk"ün süreci nasıl algıladığını, hangi kaygılara sahip olduğunu, yoldaşlarını hangi noktalarda uyardığını görecek inancındayım. İkinci (eskimeyen) yazı olarak, 2019 yılında HDP'nin 1. Örgütlenme Konferansına Giffers mülteci kampından yolladığım açık…
Yazının devamı
HDK/HDP, %20-25 bandında, son yüz yılın tek bağımsız halkın öz gücüne yaslanan siyasi hareketi olabilecekken, kitlesel olarak, küçüle küçüle Kürt siyasi Hareketi'nin (KSH) Bakur sınırlarına kadar daraldı. "Türk" solundan beklediği çoğu katkıyı elde edemedi. "Türk Solu" da kendisine sunulan bu can suyunu değerlendiremeyip, kendi aşırı büzüşme ve toplumdan yalıtıklığıyla yüzleşiyor. "Kazanamazsak kaybattiririz" (yetmez ama evet)…
Yazının devamı
1987 yılından başlayarak Türk Solu ve geleneksel sol geçmişimiz ile yüzleşme çabam sırasında Bookchin'den haberdar olmamak, bana -ve benim gibilere- zihinsel gelişim açısından inanılmaz bir zaman kaybettirmiş. 2014'ün 30 Aralığından başlayan ve 7 ay süren Rojava yolculuğu; Bookchinin fikirleriyle tanışma fırsatım olmasa, kendi teorik kaplumbağa ilerleyişimle, şu anki farkındalığa ne zaman erişirdim, bilmiyorum?Zararın neresinden dönülse…
Yazının devamı
Nabi Kımran Bugünün dünyasının en çarpıcı olgularından biri, yeryüzünün dört bucağında isyan eden, geri çekilen, tekrar tekrar sokakları dolduran kitlelerin, bayrak, ideoloji, teori, lider, parti… adına ne derseniz deyin birleştirici bir odaktan/eksenden yoksun olmalarıdır. İkinci çarpıcı olgu ise, eylem halindeki kitlelerle rezonansa geçemeyen -kelimenin geniş anlamıyla- sosyalistlerin kitlelerin çarpıcı ve kamçılayıcı eylemine bugünün gerçekliğinden değil,…
Yazının devamı
Yazar: Yavor Tarinski “Demokrasiyi kısıtlamanın en etkili yolu, karar verme mekanizmasını kamusal alandan hesap vermeyen kurumlara devretmektir: krallara ve prenslere, rahip kastlara, askeri cuntalara, parti diktatörlüklerine ya da modern şirketlere.” Noam Chomsky 1 Bugünlerde demokrasi ve kapitalizm sıklıkla neredeyse eşanlamlıymış gibi kullanılıyor. Bu birbirinin yerine geçme hali yalnızca siyasi lügate değil aynı zamanda toplumsal tahayyüllere de nüfuz etmiş…
Yazının devamı
Peter Staudenmaier Daha iyi bir dünya için mücadelemizde, toplumsal ekolojistler, ne tür bir dünya için mücadele ettiğimiz hakkında diğer radikal düşünce akımlarıyla eleştirel bir diyaloğa sıklıkla girmişlerdir. Bu tür diyaloglar, özgürleşmiş bir gelecekte insanların birbirleriyle ve doğal dünyayla maddi ilişkilerini nasıl örgütleyecekleri sorusunu sıklıkla gündeme getirir. Ekolojik bir toplumda ekonomi neye benzeyecektir? Özgür topluluklar geçimlerini nasıl…
Yazının devamı
Murray Bookchin, gençliğinde New York'ta sosyalist kalabalıklar önünde konuşmalar yaptığı ve İspanya İç Savaşı'nda Franco'ya karşı savaşanlara destek çalışmalarında bulunduğu 1930'lardan bu yana dinamik bir devrimci propagandacı olmuştur. İlk kez kitap formunda AK Press tarafından 2001 yılında "Marksizm, Anarşizm ve Solun Geleceği" başlığıyla bir derleme içinde yayınlandı, bu cilt, sosyal ekolojinin kurucusu ile yapılan bir…
Yazının devamı
A. Halûk Ünal Yazının ilk iki bölümünde, mevcut durumu ve herkesin diline pelesenk olan “geçiş süreci” sonrasını tasvir etmek bakımından bana en uygun gelen mecazlar “Cehennemden çıkış ve Araf” oldu. Yazıları okuyanlar görecek ki, restorasyoncu millet ittifakının “geçiş politikası” başarılı bile olsa, bence, geçeceğimiz yer uzun bir Araf (alaca karanlık) dönemi olacak. Neden; yazılarda özetlemeye…
Yazının devamı
Bu kez sizleri, daha önce de farklı Bookchin Çevirilerini yayınladığımız sevgili Sezgin Ata’nın bir yazısıyla buluşturuyoruz. Sezgin Ata yüzyılımızın ilk yıllarından itibaren bizleri Bookchinle tanıştırmaya çalışan nadir yazar ve çevirmenlerden. Bu yazı da ilk olarak 2002 yılında Toplumsal ekoloji dergisinde yayınlanmış. Daha sonra da Şubat 19, 2012 yılında “Komünalizm” adlı internet dergisinde tekrar basılmış. Yazı,…
Yazının devamı
Murray Bookchin – SÜMER YAYINCILIK Birbiriyle ilişkili olan makaleler dizisini kapsayan bu kitapta Murray Bookchin “kıtlık sonrası” dönemin sunduğu imkanlarla kendi ekolojik ve anarşist vizyonunu tartar. Marksist politik ekonominin —maddi kıtlık çağından kaynaklanmış ve geleceğin kökten değişimlerini ön göremeyen— kısıtlarını aşan Bookchin, karmaşık sanayi toplumunun özyönetimi için gerekli olan araçların çoktan gelişmiş olduğunu ve devrimci…
Yazının devamı
Peter Haumer ile 1992 yılında siyasi ve göçmen hareketi bağlamında tanıştık. Birlikte göçmenlerin seçme ve seçilme hakları için mücadele ederken yine bir grup arkadaşla birlikte Aurora adıyla Almanca -Türkçe bir siyasi dergi çıkardık. BSP (Birleşik Sosyalist Parti) kongresine katıldık. Kurtuluş’un sosyalist demokrasi tartışmalarını yakından takip ederken, diğer cenahtaki sosyalist Komünalist akımı takip etmeye çalıştık.Uzun yıllara…
Yazının devamı
Sezgin Ata Kapitalizm tarihsel olarak geleneksel tarım dünyasının pazar ekonomisi karşısındaki direncinin çökertilmesi ve onun üzerinde hakimiyet kurulması ile başladı; insanlığı en derin anlamıyla özgürleştirecek ve toplum ile doğa arasındaki dengeyi kuracak yeni bir toplum, toprak üzerinde yaratılmadığı sürece kapitalizm asla tam olarak aşılamayacaktır [1]. Murray Bookchin Tarihsel Bakış İnsanlığın yeryüzü üzerindeki en eski ve en temel…
Yazının devamı
Kristin Rossi ROAR – Paris Komünü neredeyse bir buçuk yüzyıldır incelenip tartışılıyor. Kitabınız dünya tarihine geçen bu olayı anlamamıza nasıl bir katkıda bulunuyor ve yazmaya neden şimdi karar verdiniz? Kristin Ross: 2011’den sonra, bir yeri ele geçirme, orayı tutma ve devletin özel alan kabul ettiği yerleri kamusal alana dönüştürmeye dayalı politik bir stratejinin geri dönüşü…
Yazının devamı
Murray Bookchin Çeviren: Ahmet Sezer – 2012 Bugün anarşizm radikal çevrelerde le mot du jour [her günkü sözcük] haline geldiğinde, anarşiye dayalı bir toplumla sosyal ekolojinin ilkelerine dayalı bir toplum arasındaki fark açıkça belirginleşir. Otantik anarşizm her şeyden önce bireysel kişiliğin tüm etik, siyasal ve toplumsal bağlardan özgürleşmesi arayışıdır. Fakat bunu yaparken tüm devrimcilerin toplumsal bir ayaklanma döneminde karşısına…
Yazının devamı
Murray Bookchin – Ağustos 2001 [ * ] Makale, orjinal olarak Toplumsal Ekoloji Dergisi, Sayı 1′de yayınlanmıştır. Çeviri : Sezgin Ata Yirmibirinci yüzyılın tarihin en radikal mi yoksa en gerici dönemi mi olacağı –veya yalnızca sönük bir sıradanlığın gri bir çağına mı dönüşeceği–, büyük ölçüde, toplumsal hareketin türüne ve toplumsal radikallerin devrimci çağın son iki yüzyılı boyunca birikmiş olan…
Yazının devamı
Murray Bookchin* Çeviri: Melih İnal* Gündelik Hayatın Niteliği 1968 Mayıs-Haziran ayaklanması Fransa tarihinde 1871 Paris Komünü’nden bu yana en önemli olaylardan biriydi. Burjuva toplumunun temellerini sarsmakla kalmadı. Modern sanayi toplumlarına ilişkin beklenmedik önemde meseleleri ortaya koydu ve çözümler sundu. Dünyanın her yerinde devrimcilerin bu olayları dikkatle incelemesi ve tartışması gerekiyor. Mayıs-Haziran ayaklanması sanayileşmiş, tüketime yönelik,…
Yazının devamı
Merkeziyetçiliğin, endüstriyel üretimin, cinsiyetçiliğin, hiyerarşinin ve temsili siyasetin sorgulanmasında Murray Bookchin’in fikirleri daha uzun süre bir çok hareket için esin kaynağı ve modeli olma potansiyeline sahiptir.…
Yazının devamı
